DE DAG DAT HET ECHT DRUK WORDT
Over de zin en onzin van de overbevolking van de wereld in 2050
Als arts in spe word ik al eens geconfronteerd met nieuw leven. De geboorte van een kind is, afgezien van scheurende lichaamsstructuren en chemisch gekleurde anijs op een dorre beschuit, een bijzonder moment. Volgens wetenschappers bestaat het gevaar dat onze ongebreidelde reproductiedrang zal leiden tot dood en verderf. Hoe meer mensen er op de wereld zijn, hoe groter de druk van de mensheid op deze wereld. Is onze aardbodem een langzaam slinkende kaars?
Zo’n veertig jaar geleden voorspelde bioloog Paul Ehrlich dat de mens in de jaren zeventig genadeloos ten onder zou gaan aan gapende voedseltekorten. Creperend van de honger zouden we onszelf ten onder zien gaan. Onze huidige massaconsumptiemaatschappij en efficiënte landbouwtechnieken bewijzen het tegendeel. Afgezien van een allesvernietigende natuurramp of een genadeloze kernoorlog verwachten we de komende vijftig jaar nog wel te overleven. Het is interessanter om te kijken welke demografische veranderingen de wereldpopulatie zal ondergaan, en dat is precies wat de heer Goldstone deed in Foreign Affairs.
De feiten van Goldstone
Jack A. Goldstone, hoogleraar aan de George Mason School of Public Policy te Washington D.C, beschrijft in zijn betoog drie elementen tekenend in het kader van de veranderende demografie. Ten eerste krijgen we te maken met een vergrijzende industriële wereld, ten tweede de exponentiële groei van de populatie en de economie van ontwikkelingslanden en ten derde een hoge mate van urbanisatie. In 2050 zal 70% van de wereldbevolking in steden wonen, waarvan de grootste gesitueerd zijn in arme regio’s (Mumbai, Mexico, New Delhi).
Goldstone maakt in zijn betoog onderscheid tussen drie werelden. De Eerste Wereld (Verenigde Staten, Europa, Japan, Singapore) zal geleidelijk zijn invloed en aanwezigheid zien verminderen. Kennis, macht en economie zijn sterk aan elkaar gerelateerd. Daar waar tijdens de financiële crisis in 2008 de aandelen reeds verschoven naar Azië en het Midden-Oosten, zullen de komende jaren universiteiten volgen. Daar waar kennis en geld huizen, vestigen zich intellectuelen en volgt de macht. De Tweede Wereld (Brazilië, Iran, Mexico, China, Turkije, India en Indonesië) zal met haar enorme populatie en groeiende middenklasse (arbeiders en afzetmarkt) de schakel vormen naar de instabiele, risicovolle Derde Wereld. Dit zijn de kwetsbare gebieden in Afrika en Azië waar we de eerste effecten zullen zien van voedselcrises en klimaatproblemen.
Westerse wandelstokken
De zogenaamde Eerste Wereld (Verenigde Staten, Europa, Japan, Singapore) zal volgens Goldstone verdrinken in haar vergrijzing. In 1913 was de populatie van Europa groter dan die van China. Het BNP (Bruto Nationaal Product) van het Westen groeide tot 1950 naar 68% van het totale wereld BNP. Deze enorme groei was te danken aan goed onderwijs, de intrede van vrouwen op de arbeidsmarkt en vele technologische innovaties. Echter, de economische hegemonie van de Eerste Wereld staat op haar laatste benen. Naar schatting zal het wereld BNP tot 2050 met een factor vijf vermenigvuldigen waar we in het Westen slechts blijven steken bij een factor twee. 25% van de Eerstewereldlingen zal in 2050 ouder zijn dan 60. Ouderen geven minder geld uit dan jonge gezinnen en zijn veel vaker ziek, wat wederom enorme effecten heeft op onze economie.
De jonge honden van halal
Anderzijds is de enorme verstedelijking in de Tweede en Derde Wereld van arme gebieden is een kwestie van zorg. Een groeiende jonge, arme populatie in Sub-Sahara Afrika, China en India heeft verstrekkende gevolgen voor ons allemaal. De economische zwakte van deze gebieden in combinatie met de exponentiële bevolkingsgroei zullen leiden tot dichtbevolkte regio’s met onzekere werkgelegenheid, ondermaatse hygiënische voorzieningen en slechte scholen. Dit kan leiden tot politiek instabiele situaties. Daarnaast zijn deze regio’s zijn ook aantrekkelijke broedplaatsen voor terroristische organisaties.
Voorts zijn de gebieden die het hardst zullen groeien voornamelijk gesitueerd in islamitische landen. In Bangladesh, Egypte, Indonesië, Nigeria, Pakistan en Turkije wonen in 2050 475 miljoen mensen, tien keer zoveel als in het Westen. Deze arme gebieden zijn zoals eerder gezegd volgens Goldstone een risicovol gebied voor fundamentalisering. Het is voor het Westen van wezenlijk belang de relatie met de islamitische wereld te verbeteren. Eén van de belangrijkste conflicten op dit moment hieromtrent is Afghanistan. Het resultaat van de interventie van de NAVO is allesbepalend voor de houding jegens het Westen van 75 miljoen Afghanen die het land in 2050 telt.
Macht voor Meer
Om een dergelijke nieuwe verdeling van de wereldbevolking te kunnen besturen, zullen er op institutioneel niveau drastische maatregelen genomen moeten worden. Machtige bolwerken als de NAVO en de G8 zullen niet langer een monopolie over een wereld kunnen voeren waarin zij slechts 10% van de bevolking vertegenwoordigen. Grote, groeiende landen als Brazilië, India en China (Tweede Wereld) zullen een belangrijke stem moeten krijgen in de machthebbende instanties. Zij vertegenwoordigen het grootste aantal mensen en vormen daarmee de drijfkracht voor de wereldeconomie maar staan ook centraal in vraagstukken over internationale veiligheid en samenwerking. De toetreding van Turkije tot de Europese Unie is één van de noodzakelijke maatregelen. Hiermee kan Europa haar eigen economie verjongen en de hand reiken aan de islamitische wereld.
Het is nog maar de vraag de heer Goldstone bij de geboorte van zijn kinderen al deze zaken even genuanceerd overdacht. Bij het doorknippen van de navelstreng en het verschonen van menig poepluier zal hij wellicht een enkele mijmering hebben gehad. Het besef dat de wereld waarin wij leven er de komende decennia drastisch uit zal gaan zien, is desalniettemin van wezenlijk belang. De individualistische i-Generatie uit het Westen zal met koptelefoon en al genadeloos worden ingehaald door de vruchtbaardere, meer ambitieuze en harder werkende wereldburger. De antwoorden voor de wereld liggen niet in de geschiedenisboeken van Europa. In een volle stationshal vraag je ook niet de weg aan een verdwaasde zwerver. De toekomst bepaal je met de spelers van morgen, en de weg vraag je aan een aardige jongeman.
Als arts in spe word ik al eens geconfronteerd met nieuw leven. De geboorte van een kind is, afgezien van scheurende lichaamsstructuren en chemisch gekleurde anijs op een dorre beschuit, een bijzonder moment. Volgens wetenschappers bestaat het gevaar dat onze ongebreidelde reproductiedrang zal leiden tot dood en verderf. Hoe meer mensen er op de wereld zijn, hoe groter de druk van de mensheid op deze wereld. Is onze aardbodem een langzaam slinkende kaars?
No Comments Yet, Leave a Reply