Maar gelukkig is er ook genoeg humor:

ABC-journalist Nasser Atta:

Jewish people say that they have the right to live in this area because they were here 2000 years ago. What were the Palestinians then? Real estate agents waiting for them to come back?

“It’s inevitable, it’s part of warfare. It’s very difficult to kill attractive blondes.”

Over religie en politiek:

“Religion and politics in Israel are like traffic. Everybody I know thinks they are an above average driver. When another car passes them by, they think that driver is a maniac. When they are behind a slower car, that person is an idiot.

In religion, when someone else is a little bit more religious, they are a fanatic. When someone else is slightly less religious, they are a heretic. And in politics, everybody calls himself a centrist and all the other politicians are extremists.”

In de ochtend komt er een Palestijn van the Association for Civil Rights in Israel spreken. Hij heeft het ondermeer over de minder voor de hand liggende manieren waarop Israëlisch-Palestijnen anders worden behandeld dan Joden. Steden met veel Joodse inwoners mogen zich blijven uitbreiden; voor steden met veel Israëlisch-Palestijnen wordt middels bestemmingsplannen bepaald dat er niet bij mag worden gebouwd. De onopgesmukte manier waarop hij zijn verhaal vertelt staat in sterk contrast met de goed ingestudeerde praatjes van de Joodse Israëliërs van gisteren.

Daarna komt er een Joods meisje langs die op jonge leeftijd uit Oekraïne naar Israël is gekomen. Op aandoenlijke manier vertelt ze hoe het is om op je 18e het leger in te gaan. Op verlof was ze altijd bang dat ze haar enorme M-16 zou verliezen en dan voor de rechter zou moeten komen. De opkomst van de Russisch-Joodse politicus Lieberman wordt in de media voor een deel toegeschreven aan de frictie tussen Russische Joden en West-Europese Joden, maar dat beeld herkent zij niet. Sowieso draagt ze hem geen warm hart toe: “Russians can be really tough. I don’t want this in this country.”

Na twee uur slaap schuiven we aan de tafel bij het Israel Democracy Institute. Daar zien ze dat Israeli steeds minder vertrouwen hebben in hun politici (het is net Nederland!). Of zoals onze buschauffeur zegt: “Ze zitten enkel in de politiek voor de centen.” Na deze corporate setting belanden we in het communistische bolwerk van Jeruzalem: het gehele oeuvre van Marx in de boekenkast en aan de muur een portret van Lenin.

Onze kameraad vertelt dat hij een verdubbeling in zetels verwacht (naar 5%!) voornamelijk naar aanleiding van de Gaza-oorlog. Niet omdat die mensen het per se oneens zijn met de inval, maar omdat ze inzien dat het geen oplossing biedt. We zullen het morgen zien!

De Tweede Intifada is de tweede Palestijnse opstand, een periode van intensief Palestijns-Israëlische geweld, die eind september 2000 begon en nooit officieel is geëindigd. Omdat het geweld afzwakte begin 2005, wordt dit veelal gezien als het einde van de Tweede Intifada.

De Palestijnen wijzen naar het bezoek van Sharon aan de Tempelberg als de provocatie die leidde tot het begin van de Tweede Intifada. De Tempelberg is onder Israëlisch gezag en is de meest heilige plek in het Jodendom; het is de plek waar volgens de Joodse geschriften de wereld uitgroeide tot haar huidige vorm en waar God de stof verzamelde die hij gebruikte voor het maken van de eerste mens, Adam. Nadat op deze plek in 70 na Christus de Romeinen de Tweede Tempel vernietigden, verschoof het centrum van Joodse verering van de Tempel naar de Rabbijnse autoriteit en verspreidden de Joden zich over de wereld (de Diaspora). Op precies dezelfde plek bouwden Moslims in de zevende eeuw de al-Aqsamoskee; deze wordt gezien als de twee na heiligste plek in de Islam.

Op 28 september 2000 bezoekt oppositieleider Ariel Sharon de Tempelberg. Hij gaat hierbij niet de al-Aqsamoskee binnen. Het bezoek is een politiek statement van Sharon om duidelijk te maken dat bij een Likud-overheid de Tempelberg onder Israëlisch gezag zal blijven en om te benadrukken dat Israëli’s het recht hebben om deze plek te bezoeken. Sharon heeft de huidige regering er eerder al van beschuldigd dat zij de Tempelberg willen opgeven; iets wat bijzonder gevoelig ligt bij Israëli’s. Sharons acties lijken berust op eigen politiek gewin omdat tijdens de mislukte vredesonderhandelingen in de zomer juist expliciet was gegarandeerd dat Joden de Tempelberg konden blijven bezoeken.

Volgens de Palestijnen breken de eerste rellen uit na het bezoek van Sharon. De Israëlische politie en veiligheidsdiensten doden tijdens de eerste vijf dagen van de rellen 47 Palestijnen en verwonden er nog eens 1885. In dezelfde tijd worden er 5 Israëli’s gedood door Palestijnen. Een van de Palestijnse slachtoffers is de 12-jarige Mohammed Durrah. Hij wordt gedood tijdens een vuurgevecht tussen Israëlische militairen en Palestijnen in de Gazastrook, wat wordt vastgelegd door een cameraman. Het Israëlische leger biedt aanvankelijk zijn excuses aan, maar betwijfelt later of het de strijdkrachten waren die de jongen doodden. Dit bekvechten over wie wat heeft gedaan symboliseert het conflict tot op de dag van vandaag.

Volgens de Israëli’s was Sharons bezoek niet de aanleiding voor de rellen. In de zomer van 2000 mislukken de vredesbesprekingen in Camp David en begint—volgens Israël—Yasser Arafat gelijk met het voorbereiden om de gewapende strijd te hervatten. Het bezoek van Sharon zou dus enkel als excuus zijn gebruikt voor een golf van geweld die al lang stond gepland. Zo zou de Palestijnse minister van Communicatie later in 2001 hebben gezegd dat “wie denkt dat deze oorlog begon als een gevolg van Sharons verachtelijke bezoek het fout heeft; het was gepland sinds de terugkeer van Arafat uit Camp David waar hij opstond tegen Clinton en de Amerikaanse voorwaarden verwierp.” Op 27 september, de dag vóór Sharons bezoek, wordt een Israëlische militair dodelijk verwond in de Gazastrook door de explosie van een bom langs de weg. De Israëli’s beschouwen dit als het begin van de Tweede Intifada.

Toch is uit onderzoek gebleken dat een zwarte kandidaat minimaal 10 procentpunten in de peilingen voor moet staan op zijn tegenstander wil hij tot president gekozen.

Je hoort dit verhaal over het zogenaamde Bradley-effect de laatste tijd vaak, maar de data laat een ander verhaal zien. Te beginnen met dat het Bradley-effect nooit heeft plaatsgevonden tijdens de verkiezingsrace waar het zijn naam aan heeft te danken. Als je kijkt naar de polls in de aanloop naar die verkiezing mag het geen verassing heten dat Bradley uiteindelijk verloor:

Week of:
Oct.7th Oct. 14th Oct. 21st Oct. 28 Nov. 1

Bradley 49 45 46 45 45

Deukmejian 37 41 41 42 44

Maar waarom wekte het dan toch verbazing dat Bradley verloor? Omdat de exit polls wel een overwinning voor hem hadden voorspeld. Daarmee komen we bij een belangrijk onderscheid dat bij deze kwestie te weinig wordt gemaakt: dat tussen pre-election polls en exit polls. Bij het laatste, waarbij iemand persoonlijk wordt aangesproken in plaats van telefonisch zoals bij pre-election polling (belangrijk verschil), waren er wel aanwijzingen voor het Bradley-effect. Waren, want sinds 1996 is het effect niet meer voorgekomen:

Om die studie te quoten:

Before 1996, the median gap for black candidates was 3.1 percentage points, while for subsequent years it was -0.3 percentage points.

En er zijn nu zelfs mensen die beweren dat de perceptie van het Bradley-effect zijn eigen effect heeft:

Martin Peretz argues in The New Republic that all the talk about the Bradley effect has an impact on the race, which he has named “the Bradley-Effect Effect,” which “actually benefits Obama. Is it so crazy to think working-class voters will react to the racism charge by going out of their way to prove it false?”

4 november gaat uitwijzen welke invloed het Bradley-effect heeft op deze verkiezingen.