Een hartenkreet. Niet voor niets is deze lokroep al jarenlang het symbool van het Nederlands elftal. Een team dat voetbalt met elan, dat ons met dynamisch tikkietakkie-voetbal in vervoering brengt en ons na een spetterende overwinning begeesterd achterlaat. De introductie van het totaalvoetbal, door Johan Cruyff in de jaren ’70, kan worden gezien als de bakermat van deze oranje hartstocht. Het elftal bereikte er de finale van het WK in 1974 mee, die ze verloren van een zakelijk en effectief spelend Duitsland. Anno 2010 lijken de rollen omgedraaid.

Positiewisselingen, vlot combinatievoetbal, opkomende verdedigers, behendige vleugelaanvallers en meevoetballende spitsen: ingrediënten van het totaalvoetbal die ook het wereldkampioenschap in Zuid-Afrika verfraaien. Het zijn echter de Duitse voetballers die er de show mee stelen. Lahm controleert, Schweinsteiger dirigeert en Müller excelleert. Tussendoor swingt en dribbelt Özil, vuurt Podolski kanonskogels af en verdedigt Neuer zijn doel als een leeuw.

Nederland speelt gecontroleerd en zakelijk. De eerste helft tegen Brazilië was ronduit slecht. De tweede helft liet bij vlagen meer passie zien, al is dat tegen 10 Brazilianen niet heel verwonderlijk. Toch staat oranje in de halve finale van dit WK en mag het met een beetje geluk opdraven tegen de grootste Angstgegner aller tijden.

Het is misschien goed dat de rollen tot en met de finale omgekeerd blijven, dan wint Nederland zakelijk van een swingend Duitsland. Het ‘het verdriet van 74’ kan voor altijd in de ijskast en we kunnen onze blik naar voren richten: naar winnen én mooi voetbal, om met de woorden van een beroemde voetbaltrainer te spreken. Want het onbehaaglijke gevoel dat achterblijft na een overwinning zonder goed te hebben gevoetbald, is onverdraaglijk.

Toch is er hoop, want dé pleitbezorger van aanvallend en attractief voetbal staat nog fier overeind. Als coach van Bayern Munchen stond hij met zijn filosofie onverwacht in de Champions League-finale. Het Nederlandse elftal, op jacht naar de beroemde 25% groei, zal attractief en offensief voetbal spelen in de finale. Aan het eind van dit WK zal Van Gaals gelijk definitief blijken. Hij zal de grootst mogelijke prestatie ooit leveren op een wereldkampioenschap.

Winnen zonder er aanwezig te zijn.

Steen en been wordt er tijdens de groepsfase geklaagd over het WK 2010. De wedstrijden zouden slaapverwekkend zijn en het niveau zou dat van de Nederlandse Eredivisie niet overstijgen. Bovendien zouden veel topspelers het laten afweten. Het klopt dat het voetbalspel op het wereldkampioenschap vooralsnog weinig verheffend is. Maar om de spelers hiervan de schuld te geven gaat te ver, want velen zien een ding over het hoofd: het hedendaagse topvoetbal is doordrenkt met angst.

Dat teams met mindere goden als Nieuw-Zeeland, Japan en Zwitserland verdedigend spelen is logisch, hun angst om in het aanvallende mes van de ‘toplanden’ te lopen is gerechtvaardigd. Maar dat Brazilië, Spanje en met name Nederland de voorkeur geven aan een defensieve instelling is niet alleen voor het spelaanzicht betreurenswaardig, het geeft bovenal blijk van een chronisch gebrek aan lef bij de coaches.

De afgelopen wedstrijden tegen Japan en Denemarken speelde Nederland met slechts één echte aanvaller, Robin van Persie. Rechter-middenvelder Dirk Kuyt zou je een aanvaller kunnen noemen, ware het niet dat hij nooit een tegenstander uitspeelt en, naar de woorden van de bondscoach, vooral zorgt voor ‘de balans’ (lees: in defensief opzicht) in het elftal. Sneijder en Van der Vaart zijn wat dat betreft aanvallender ingesteld, maar vooral laatstgenoemde is meer een passende middenvelder dan een creatieve diepgaande aanvaller.

Over die ene echte aanvaller gesproken: Van Persie staat in dit elftal op een voor hem onmogelijke positie en derhalve voor een onmogelijke taak. Hij heeft, met een statisch tiental om zich heen, te veel voetballend vermogen voor een diepe spits. En dat is een understatement. Je ziet de ergernis in zijn ogen, want hij wil maar een ding: schitteren. En als dat niet lukt wil hij de bal in de voeten om te dribbelen, te kaatsen, te passen en schieten. En dat lukt tegen een voetbalreuzin als Japan niet als eenzame spits tussen 4 verdedigers, wel als bijvoorbeeld rechter- of linkeraanvaller.

Toch is er hoop, want dé pleitbezorger van aanvallend en attractief voetbal staat nog fier overeind. Als coach van Bayern Munchen stond hij met zijn filosofie onverwacht in de Champions League-finale. Het Duitse elftal, dat zijn filosofie één op één overnam, speelt eveneens fris en offensief voetbal. Aan het eind van dit WK zal zijn gelijk definitief blijken. Louis van Gaal zal de grootst mogelijke prestatie ooit leveren op een wereldkampioenschap.

Winnen zonder er aanwezig te zijn.

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart tourt de BKB-academie door Nederland. Tijdens onze zoektocht naar politiek in de fietsenstalling, local heroes en moddergooiende lijstduwers stuit de academie ook op de belangrijkste zaak van het leven. Op een thema waarover tijdens de verkiezingen nu eens niet rationeel valt te debatteren; de schoonheid van de vrouw. De academie stuit dagelijks op de Doutzen van de Dag.

In Almere is de rij voor de Nova-uitzending lang. Vilein als Maxime Verhagen vraagt ze me uit het niets naar mijn politiek voorkeur. Enigszins beduusd door haar vastberaden blauwe ogen stamel ik iets links-progressiefs. Mijzelf herstellend reiken we elkaar de hand. Voordat we nog één woord wisselen weet ik het zeker: de eerste Doutzen van de Dag staat voor me. ‘Adriana Begeer, nummer twee op de lijst van de Partij van de Arbeid in Almere’.

…

In haar melodieuze stem zingen alle lagen van de bevolking de hymne der gerechtigheid. Het koor der arbeiders ontfermt zich over al mijn angsten rondom deze verkiezingen. Als een ontluikende rode roos gloort er nieuwe hoop aan de jonge horizon van Almere. Afdalend in haar gitzwarte pupillen wordt ik omarmd door een boodschap van verdraagzaamheid, tolerantie en rode liefde. Ze prikkelt mijn oren met progressieve ideeën; een heldere visie galmt door in lonkende blonde haren. Haar serene uitstraling brengt de draaikolk van het integratiedebat tot rust, haar sensuele mond doet mij hullen in dromen over een rechtvaardige wereld.

…

Na de opnames drukt ze me op het hart mensen te motiveren om PvdA te stemmen. Je zou het bijna overwegen.

De deelnemers waren over de partijen verdeeld, de regels van het spel duidelijk uitgelegd: zorg aan het eind van de dag dat jouw partij deelneemt aan het kabinet (minstens vier partijen) en voldoe aan je persoonlijke geheime opdracht. Buiten de kamer van de formateur barstten de onderhandelingen los, alle academici schoten vol spanning door het bkb-kantoor. Welke coalitie’s zijn mogelijk gezien het (fictieve) aantal zetels? Welke partijen genieten mijn voorkeur en hoe haal ik mijn doel?

Na twee mislukte formatiepogingen bij Van Bruggen door het CDA, onderhandelden de VVD, D66, PVDA en GroenLinks formeel over een progressief Paars/Groen kabinet. Oog voor de sociaal minder sterken in de samenleving, zeer vooruitstrevend én liberaal; een parel voor de formateur. Na zes uur te hebben onderhandeld met verschillende coalitie’s kwam het slechts aan op een formaliteit: de handtekeningen konden onder het akkoord worden gezet. De twee liberale partijen, die bij voorbaat aangaven niet anders dan met elkaar te willen regeren, knepen elkaar in de wangen; ze waren eindelijk verlost van J.P. Balkenende.

Ondertussen ging het informele gekonkel buiten gewoon door. De vijf (!) sociale partijen vonden elkaar in de krochten van Politiek Den Haag. Niet vies van achterkamertjespolitiek, machtsmanipulatie en trainerings-tactieken spraken het CDA, de PVDA, GroenLinks, SP en CU over een zeer sociaal plan met een behoorlijke christelijk-conservatieve tint. Dit bleef niet onopgemerkt. Het volk begon zich te roeren, het aanwezige journaille was in rep en roer en uiteindelijk gaf het jonge ding uit de achterban de doorslag: de PVDA en GroenLinks stapten uit de besprekingen met VVD en D66.

De liberalen reageerden furieus en formateur Van Bruggen verweet links zowel gebrekkig leiderschap als het bewust traineren van de coalitiebesprekingen. Of deze laatste aantijging op waarheid berust blijft in het midden, vast staat dat volgende liberale pogingen tot de vorming van een kabinet om dubieuze redenen mislukten. De formateur zag zich genoodzaakt zijn opdracht terug te geven aan de Koningin.

Joris Tjaden, de nieuwe formateur, sloot in no time een regeerakkoord met de vijf sociale partijen: oerchristelijk, conservatief en zeer sociaal. Cynisch werd vastgesteld dat hieraan naast twee winnende (GroenLinks en CU) partijen, maarliefst drie verliezers (CDA, PVDA, SP) deelnamen. Met behulp van politiek met een kleine p bleef Balkenende op zijn post als primus inter parus, als leider van een Stracciatella-kabinet. De linkse elite, waar nota bene de PVV de gehele dag tegen fulmineerde, had elkaar in the end op slinkse wijze gevonden.

‘There is no such thing as bad publicity’. Dat biedt hoop voor de toekomst; Wilders-wise.

Het Iraanse volk is al jaren slachtoffer van de intriges binnen de politieke top. Sinds de Iraanse Revolutie in 1979 is het land een islamitische republiek, met de sharia als wet. Enerzijds zijn er de president en het parlement om beslissingen te nemen, anderzijds kunnen deze altijd worden geblokkeerd door de (religieuze) Opperste Leider of de geestelijken uit de Raad van Hoeders. Sinds de Iraanse Revolutie bestaat er al strijd om het beheer van de macht. Op dit moment hebben twee mannen het voor het zeggen: president Ahmadinejad en geestelijk leider Khamenei. Zij controleren hun macht met behulp van twee legereenheden; de Revolutionaire Garde en de Baseej.

De enorme groei van het aantal jongeren in Iran (zeventig procent van de bevolking is momenteel jonger dan dertig jaar), zorgde vanaf de jaren 90 bovendien voor een nieuwe kijk op religie. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 86 procent geen behoefte heeft aan een dagelijks gebed en dat maar 6 procent naar religieuze tv-programma’s kijkt. Terwijl de politieke elite spreekt van een gebrek aan moraal en religieus besef, maak zij zich zelf schuldig aan machtsmisbruik en onderdrukking (van vrouwen), ontvoering en geweld (tegen activisten).

De presidentsverkiezingen van juni 2009 vormen dan ook een schrijnend voorbeeld van de misstanden in Iran. De linkse, hervormingsgezinde oppositieleider Mousavi was de gedoodverfde kandidaat, maar Ahmadinejad won de verkiezingen met overmacht. In veel districten was de opkomst echter zo onrealistisch hoog, dat Mousavi de regering van fraude beschuldigde. De Groene Revolutie is het gevolg; de 27-jarige studente Neda is na haar dood het gezicht van de opstand geworden.

Tot op de dag van vandaag gaat de onderdrukking door: oppositieleider Mousavi wordt zelfs steeds openlijker door de regering bedreigd. Hij stelde, in zijn eerste openbare speech sinds de verkiezingen, dat hij bereid is om te sterven voor de vrijheid van het Iraanse volk. Het lijkt mij onwaarschijnlijk dat in Nederland iemand tot zulke offers is bereid: Jort Kelder en Bram Moszkowicz zouden niet eens hun maatpak inleveren voor het Hollandse ‘vrije woord’. Wij komen namelijk óm in de vrijheid: in Iran komt men om voor de vrijheid.

(Mike Scott, zanger van de briljante band The Waterboys, schreef bovenstaand nummer: de tekst is van de Ierse dichter W.B. Yeats.)

Het is lastig om op deze vraag een eenduidig antwoord te geven. ‘The day after’ geeft een indruk van de commotie die ontstond na de uitzending. We schetsen bovendien in de tijdlijn een beeld van de afgelopen 25 jaar: welke polariserende momenten springen eruit? In een analytische beschouwing wordt een positieve blik op het fenomeen polarisatie geworpen. Afsluitend wordt in de column de vraag opgeworpen in hoeverre polarisatie bijdraagt aan een harmonieuze samenleving. Wellicht dat deze handreiking een stap in de goede richting is.

Kees Torn (winnaar Poelifinario 2007) maakt cabaret zoals het ooit is begonnen in theatercafé Le Chat Noir in Parijs; niet alleen humoristisch, maar ook intelligent, spottend, kritisch beschouwend en muzikaal. Met minimale middelen bespiegelt hij in zijn shows grootse thema’s, zonder pretenties. Liefde, dood, de zin van het leven; het komt bij Torn allemaal aan bod. In zijn nieuwste show, Einde Verhaal, laat hij de bijbel als invulling voor de zin van het leven vallen om vervolgens zijn eigen levensdoel te creëren: een whiskey met sigaar, zijn piano én, vooruit, zijn vriendinnetje. Op zijn kenmerkende nonchalante wijze weet hij de wereld om te zetten in briljante woordgrapjes en virtuoze liedjes waaruit uiteindelijk een verhaal is te destilleren: het is Einde Verhaal.

Kees Torn, Dood en Verderf. ‘Lullige manieren om dood te gaan’.

Kees Torn lijkt niet van deze tijd. Hij draagt rare pakken en staat rokend en whisky drinkend op het podium. Toch is hij zich wel degelijk bewust van de wereld om zich heen. Zijn humor, veelal verpakt in knap gecomponeerde liedjes, is realistisch en altijd met een kwinkslag of onverwachte wending. Voortdurend etaleert hij op laconieke wijze zijn spitsvondigheid: in woordgrappen en metrische zinnen, laverend tussen ernst en luchtigheid.

Zijn vorige voorstelling, Dood en Verderf, is bekroond met de prestigieuze Poelifinario: de prijs die jaarlijks door een vakjury wordt uitgereikt voor het meeste indrukwekkende cabaretprogramma. In die voorstelling weet hij allerlei aspecten van de dood op een lichtvoetige manier te benaderen, zonder te vervallen in oppervlakkigheid. In Einde Verhaal spot hij met zijn succes en laat derhalve alles achterwege dat indrukwekkend is: ‘om vooral niet in Carré te eindigen’.

Gezien: vrijdag 6 november 2009, Posttheater Arnhem.

De Duitse geschiedenis is er een van vorstendommetjes. Vanaf de Middeleeuwen bestaat weliswaar het Heilige Roomse Rijk, maar de eenheid verwaterde gaandeweg. Vanaf 1800 werd gepoogd meer eenheid te creëren, wat door Pruisische inzet in 1871 lukte en resulteerde in het Duitse Rijk: chique verwoord een bondsstaat, eigenlijk een samenwerking tussen verschillende deelgebieden onder centraal gezag. Heel verrassend: de Pruisische Koning werd de Duitse Keizer.

De staatsvorm bezwijkt door het verlies in de Eerste Wereldoorlog en in 1919 wordt de Republiek van Weimar gevestigd. Wederom een bondsstaat, echter dienen de beginselen van democratie en rechtsstatelijkheid voor het eerst als basis. Vrij snel raakt deze republiek onbestuurbaar door de economische crisis van 1929 en de opkomst van Hitlers NSDAP. De oplossing voor de problematiek dacht men te vinden in de benoeming van Hitler als regeringsleider. Enkele slimme ingrepen later zit het Duitse volk zonder werkende grondwet en mét een dictatuur, waarvan de gevolgen bekend zijn.

De westerse geallieerde bezettingsmachten (lees: de VS) enerzijds en de Sovjet-Unie anderzijds voeren na Hitlers verlies alle overheidsfuncties uit. Beide sturen aan op de vorming van een nieuwe onafhankelijke grondwet, wat echter resulteert in twee afzonderlijke grondwetten (1949) en evenzoveel staten. De ene staat naar kapitalistisch gedachtengoed, de ander communistisch georienteerd. De geallieerden blijven invloed uitoefenen. De Bondrepubliek Duitsland (BRD) en de Duitse Democratische Republiek (DDR) regelen hun onderlinge verhouding in een verdrag, gebaseerd op de beginselen van de Verenigde Naties.

Het zijn de ideeën van perestroika en glasnost uit de Sovjet-Unie die zorgen voor een groeiend verzet tegen het weinig democratische regime in de DDR. Op 9 november 1989 valt de Berlijnse Muur. Door verschillende verdragen tussen de beide Duitslanden wordt aan eenwording gewerkt. In 1990 wordt tussen de vier bezettingsmachten en de twee landen een souvereiniteitsverdrag gesloten: het Moskou-verdrag. De geallieerden geven hun macht op en de Bondsrepubliek Duitsland is een feit. Het volk staat er vanaf dat moment weer alleen voor: gelukkig hebben we aankomende zondag altijd nog Angela Merkel.

(Bron: C.A.J.M. Kortmann, Staatsrecht van de landen van de Europese Unie)