Afgelopen woensdag was gans politiek geïnteresseerd Nederland, of in ieder geval alle politiek geïnteresseerde Twitteraars, in rep en roer. De onderhandelingen over miljardenbezuinigingen waren ‘voortijdig afgebroken’ en de RVD meldde zelfs dat de onderhandelingen een ‘moeilijke fase’ doormaakten. Gevolg: de oppositieleiders buitelden over elkaar heen om te roepen dat ‘het nu echt tijd werd voor nieuwe verkiezingen’, dat ‘het zo niet langer door kon gaan’ en er werd al volop gespeculeerd over de datum (voor of na de zomer?) waarop de nieuwe verkiezingen mogelijkerwijs plaats zouden kunnen vinden.

Verandering

Normaliter was ik, als politieke junk, hoogstwaarschijnlijk mee gegaan in deze speculatie. Ik had mijn enthousiasme over mogelijke nieuwe verkiezingen niet kunnen verbergen en had vermoedelijk mijn hoop op nieuwe verkiezingen via een of ander social media kanaal de wereld in geholpen. Echter ondervond ik gisteren wat het doorlopen van de #bkbacademie mij dit jaar heeft gebracht. Voordat ik hartstochtelijk begon te hopen op en te roepen over nieuwe verkiezingen, dacht ik eens even rustig na. Ik reflecteerde, doorliep de gebeurtenissen tot nu toe, beschouwde de ontstane situatie en kwam met vraagtekens te zitten.

Slimme politieke spin:

Vervolgens twitterde ik, diezelfde woensdag, het volgende: “Voordat iedereen laaiend is over die ‘moeilijke fase’ is ‘t niet een handige spin? Als in: stoppen is overwogen, maar doorgaan in landsbelang. Om op deze wijze goodwill bij de achterban te creëren voor bezuinigingen die daar niet lekker gaan vallen? #Catshuis” Het fijne van Twitter is de mogelijkheid tot interactie. Op basis van mijn tweets ontspon zich een ‘gesprek in 140 tekens’ tussen mij en politiek commentator en publicist Sywert van Lienden. Hij vroeg zich af waarom ‘de RVD zich voor dat soort partijpolitiek zou lenen?’ Hierop vroeg ik hem of de RVD op de hoogte is van hetgeen er binnenskamers besproken wordt en of het mogelijk zou zijn dat ook zij een pion zijn in het politieke spel dat momenteel gespeeld wordt. Het antwoord van Sywert was dat het uiteraard zou kunnen, maar dat het wel erg ruig zou zijn als de RVD het kabinet niet meer kon vertrouwen. Al concluderend stelden wij gezamenlijk vast dat ‘we’, als in iedereen die niet aan de onderhandelingstafel zit, er weinig van weten…

Geen onderhandelaar heeft baat bij nieuwe verkiezingen

Toch raakte ik er die woensdag steeds meer van overtuigd dat we hier inderdaad met een geniale spin van de heren Rutte, Wilders en Verhagen te maken hadden. Alle drie hebben zij er namelijk baat bij dat dit gedoogkabinet, koste wat het kost, blijft zitten. Rutte wil door regeren; zodat hij tijdens de volgende verkiezingen, met gepaste trots en een brede glimlach, het teruggedrongen begrotingstekort van de Nederlandse staatskas aan zijn achterban kan tonen. Hij wil de kiezer straks kunnen bewijzen dat ‘zijn’ beleid geslaagd is. Ook het CDA heeft er baat bij wanneer dit kabinet nog een paar jaar vrolijk doorgaat. Nu de rust in de partij, na Mauro-gate en alle ophef rondom de gedoogconstructie, enigszins is teruggekeerd nadat het strategisch beraad met een nieuwe partijkoers kwam, moet de partij zich gaan organiseren. Naar aanleiding van de zeer geslaagde ‘primaries’ bij de PvdA, heeft het CDA besloten ook op deze wijze haar nieuwe leider te gaan kiezen. Dat proces kost tijd; er moeten nieuwe leiders klaargestoomd worden. Hiertoe moeten er verschillende ‘eigen verhalen’ geproduceerd worden en daarbij kan het CDA de komende jaren goed gebruiken om weer een authentieke positie in het politieke midden te veroveren. Allemaal processen die tijd kosten.

Het belang van de PVV

Dan Wilders zelf; in de wandelgangen werd kort na het bericht van de RVD al snel gefluisterd dat hij de oorzaak was van het stopzetten van de onderhandelingen. Hij zou niet kunnen leven met vergaande hervormingen op het terrein van de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt. Welnu, dan stopt hij er toch mee als hij het allemaal zo erg vindt, zou u kunnen denken. Echter heeft Wilders ook geen baat bij nieuwe verkiezingen op dit moment. De PVV daalt al werkenlang in de peilingen sinds Samsom de nieuwe leider van de PvdA is. Daarnaast hoopt Wilders waarschijnlijk dat hij zijn stempel kan drukken op het nieuwe akkoord via forse bezuinigingen op OntwikkelingsSamenwerking (OS) en uiteraard ook via (symbolische) maatregelen op het gebied van immigratie.

Complottheorie

Donderdagochtend werd, wederom door de RVD, bekend gemaakt dat de onderhandelingen in het Catshuis hervat zouden worden. Nadat Wilders er, op aanraden van de Minister President, een nachtje over had geslapen, zag hij toch genoeg reden om door te gaan. Dit bericht sterkte mij in mijn complottheorie over een briljante politieke spin. Het feit dat de onderhandelingen eventjes stilgelegen hebben (toevallig tijdens één van de mooiste dagen van dit jaar?!) heeft er voor gezorgd dat alle drie de partijen straks met bezuinigingen en hervormingen naar hun achterban kunnen gaan onder het mom van ‘we hebben gedaan wat we konden, maar in het belang van volk en vaderland moeten we doorregeren.’ Het geeft ze speelruimte om het akkoord wat er straks ligt te verkopen, ondanks dat er maatregelen in zullen staan die niet zo lekker vallen bij de achterbannen.

Geen meerderheid

Enfin, dan zijn ze er dus straks uit en wat dan? Sinds Brinkman uit de PVV-fractie stapte heeft dit gedoogkabinet nog maar 75 zetels. Zij zijn voor hun beleid zodoende afhankelijk van derden. Eventueel van Brinkman. Gaat die nog lastig doen? Hoogstwaarschijnlijk niet; als hij inderdaad een eigen partij op wil richten, eventueel zelfs met Rita Verdonk, dan heeft hij daar tijd voor nodig. De SGP, uiteraard heeft dit kabinet de steun van de SGP. Niets is voor niets, in de gewone wereld niet en in de politiek al helemaal niet. Wat ‘schenkt’ dit kabinet de SGP in ruil voor haar steun? Het handhaven van de vrijheid van onderwijs, het niet uitbreiden van de koopzondag en een conservatief medisch ethische koers.

Oproep aan de VVD-fractie

Laat ik besluiten met een oproep aan de VVD-fractie: ‘Beste vertegenwoordigers van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. U draagt, met bescheiden trots zo neem ik aan, het woord vrijheid in uw naam. Dientengevolge vraag ik mij af; hoe rijmt u het woord vrijheid met de talloze onvrije maatregelen die u momenteel medemogelijk maakt?  Het afschaffen van de koopzondag, het verbieden van een dubbele nationaliteit en het uitvaardigen van een totaal verbod op hasj. Wanneer ik het regeerakkoord bekijk staat daar letterlijk: “wij willen geen betutteling, onhoudbare rookverboden en overbodige regels in de persoonlijke levenssfeer.” Met de nu nodige steun van de SGP kunnen deze regels wel geschrapt worden. Wanneer u dat een onjuiste actie zou vinden, wil ik u met klem verzoeken: VVD-fractie ontwaakt u tot een liberale vlam! Vecht u voor het woord vrijheid in uw naam en maak het waar.’

Roemer verwoordde het mooi na het opstappen van Brinkman; ‘het kabinet lijkt op een fiets met zijwieltjes, waarvan de zijwieltjes ook weer zijwieltjes hebben.’ Het fietst nog, maar ontegenzeggelijk gammel.