Vinkeveen, zaterdag 27 september, 03.00 uur ‘s nachts. Terwijl de rest van Nederland slaapt of uitgaat, turen de BKB Academici met slaperige ogen naar CNN. Het debat tussen McCain en Obama begint net en de verwachtingen zijn hooggespannen. ’Dit kon wel eens een beslissend debat worden,’ benadrukte Erik van Bruggen van tevoren nog. Het loopt uit op een kleine teleurstelling. Door Sami en Jan

Cuts, cuts en nog eens cuts
Het debat werd afgetrapt met een vraag over de financiele crisis. Hoe zouden de kandidaten de Amerikaanse economie weer uit het slop trekken? McCain beloofde veel belastingcuts en stelde tegelijk voor fors te bezuinigen. Maar zo’n spending freeze leek Obama geen goed idee: ‘Je gebruikt dan een hakbijl, waar een scalpel volstaat.’ De democraat betoogde daarnaast dat er minder gesproken moest worden over de zakenmannen op Wall Street en meer over de gewone man op Main Street. Obama valt op door zijn voorzichtige optreden. Op momenten waarop hij toe kon toeslaan liet hij het soms afweten en daardoor kon McCain zijn gang gaan en wegkomen met belastingverlagingen als de ideale oplossing voor de rampzalige economische situatie waarin Amerika is verzeild.

Armbandjes
Na de financiele kwestie was het tijd voor het eigenlijke onderwerp van het debat: de buitenlandse politiek en Amerika’s nationale veiligheid. Opvallend was het moment waarop McCain met gevoel voor pathos vertelde over zijn ontmoeting met de moeder van een in Afghanistan omgekomen soldaat. De moeder had gevraagd of hij een armband met de naam van haar zoon wilde dragen. ’Promise me one thing,’ had ze daarbij gezegd, ‘that you’ll do everything in your power to make sure that my son’s death was not in vain.’ Een sterk moment van McCain, maar Obama reageerde even snel als doeltreffend: ‘I’ve got a bracelet, too’. De moeder van een eveneens omgekomen soldaat had Obama juist gevraagd of hij ervoor wilde zorgen dat geen enkele moeder hoefte te ondervinden wat zij had doorstaan.
Voor wie het debat keek, was het niet direct duidelijk hoe de reactie van Obama gewaardeerd zou worden. Hoewel zijn antwoord McCain de wind uit de zeilen nam, waren er ook BKB Academici die zich afvroegen of hij het verhaal van McCain niet te snel had ‘gedownplayded’. Dit soort momenten maakte het debat weer interessant.

Professor vs student
Een ander punt van dispuut betrof McCains onophoudelijke accentuatie van zijn jarenlange ervaring. De 72-jarige Vietnam-veteraan en ex-krijgsgevangene liet geen moment onbenut om zijn staat van dienst te benadrukken en te stellen dat Obama maar een groentje was. Door terug te blikken op zijn militaire ervaringen en soms denigrerend te reageren op voorstellen van Obama domineerde McCain het debat over Irak. Maar hoeveel effect zou de houding van McCain op de lange termijn hebben? ‘Hij klonk bijna als een professor die tegen een nieuwe student praatte,’ schreef de New York Times. Zouden de 60 miljoen Amerikaanse kijkers hiervoor vallen of had McCain teveel overdreven? Binnen de Academie waren de meningen verdeeld.

Boemerangeffect
Overigens had McCains houding ook een boemerangeffect. Bij het beantwoorden van een vraag over Iran betichtte hij Barack Obama van naiviteit, omdat de Democratische kandidaat had aangegeven zonder voorwaarden in gesprek te willen met de Iraanse president Ahmadinejad. ‘And it isn’t just naive, it’s dangerous,’ aldus McCain. Obama’s respons was, dat Henry Kissinger (oud-minister van BuZa en adviseur van McCain) ook voorstander was van onconditionele gesprekken met Iran. Bijna had de student hier de professor klemgezet. Aangezien Kissinger wel voorstander was van oncondionele gesprekken tussen de V.S. en Iran op lager diplomatiek niveau, maar niet van gesprekken op presidentieel niveau kon McCain ontsnappen. Maar juist doordat McCain eerst had gepretendeerd de wijsheid in pacht te hebben en Obama als nitwit had weggezet, kwam Obama hier extra sterk over toen hij McCain overtuigend tegensprak. De moraal van dit verhaal: als underdog zit je eigenlijk altijd in de beste positie.

Close call
The Washington Post concludeerde dat in het debat eigenlijk niet veel te beleven was. “McCain was gecontroleerd. Obama beknopt en bondig. En beiden waren zo mild dat gespreksleider Jim Lehrer niet wist wat hij moest doen.” Ook in Vinkeveen was niet iedereen even geboeid door het debat. Geleidelijk aan vertrokken steeds meer academici richting de slaapkamers. En de diehards die tot het eind bleven? Zij deden nog wat voorspellingen over de uitslag. Op een enkele uitzondering na werd verwacht dat Obama als sterkste naar voren was gekomen, maar het was een close call. Dat blijkt ook vandaag wel, een paar dagen na het debat. Beide kandidaten claimen de winst en in de polls is de voorsprong van Obama niet enorm. Nu maar hopen dat het debat tussen de vice-presidentskandidaten Sarah Palin en Joe Biden vanavond wat spannender wordt.

Agenda:
Donderdag 2 oktober: Debat Biden – Palin (vanaf vrijdagochtend 2.50 uur live op Nederland 1)
Donderdag 7 oktober: Tweede debat McCain - Obama
Woensdag 15 oktober: Derde debat McCain – Obama

Links:
Lees of bekijk het hele debat tussen McCain en Obama via CNN of de NY Times.