De campagne die rond deze persoon wordt gemaakt is een bewust onderdeel van de personalisering. In een zin of zelfs een woord wordt een politiek leider neergezet. Dus Obama = hoop, Wilders = anti-alles-wat-Den-Haag-is, Balkenende = rust en stabiliteit, etcetera. Een korte, duidelijk te visualiseren boodschap lijkt er in een complexe politieke omgeving voor te zorgen dat de kiezer zich kan identificeren met een leider. In de gang naar de Tweede Kamerverkiezingen in juni zullen de diverse politieke leiders zichzelf dan ook in toenemende mate profileren door middel van korte, makkelijk visualiseerbare boodschappen. 

Twee opvallende voorbeelden van een persoonlijke campagne in aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen deze week komen uit de lokale campagne van de PvdA. Zowel in Tilburg als in Amsterdam werd de voorman van de PvdA  neergezet als middelpunt van de campagne. Jan Hamming, al 11 jaar wethouder in Tilburg werd op posters afgebeeld op Obama-achtige wijze. Lodewijk Asscher, al 4 jaar wethouder in Amsterdam, heeft in alle landelijke media de voorpagina gehaald en mocht aanschuiven in onder andere DWDD, Pauw en Witteman en Nova. Er werd zelfs een hamburger naar hem vernoemt bij een plaatselijke bekend hamburgerrestaurant.

De PvdA heeft afgelopen verkiezingen flink verloren (-35 % van de zetels van 2006). Maar in Amsterdam viel het verlies alleszins mee (’slechts’ – 5 zetels, terwijl peilingen een veel groter verlies aangaven) en werd er gesproken van het ‘Asscher-effect’. In Tilburg ging het nog beter en behield de PvdA de 11 zetels van 2006. Los van andere invloeden is het opvallend te zien dat de persoonlijke aanpak van de campagne in in ieder geval twee steden effect lijkt te hebben gehad.

Komende drie maanden staan in het teken van de Tweedekamerverkiezingen op 9 juni. Het zou mij niet verbazen als we in toenemende mate  zullen worden bestookt met beelden van een tank besturende Geert of een JP op bezoek bij alle grootheden der aarde. Want het beeld van een sterke leider of een leider die zich kan mengen in de wereldproblematiek, doet helaas meer voor een campagne dan een inhoudelijk debat over de kwaliteit van de zorg, de hypotheekrenteaftrek of het oplossen van de economische crisis.

Dat de strijd om de rechtse kiezer geen gemakkelijke is, bleek wel uit de campagne van het CDA. Op verkiezingsposters in de stad verschenen teksten die eerder van de VVD afkomstig leken, dan van het CDA. Uiteraard heerst er geen alleenrecht op thema’s, maar van oudsher zetten de liberalen zich in voor het parkeerbeleid en de schone stad. 

Dat het vissen naar de rechtse kiezers soms leidt tot ongebruikelijke verkiezingsretoriek, blijkt wel uit onderstaand pamflet van het CDA. Niet alleen traditioneel liberale verkiezingsthema’s werden door het CDA geclaimd, ook op ’onderbuikgevoelens’ van eventuele vergeten PVV-stemmers wordt ingespeeld.  Dat een vooralsnog rechtsere lijn dan het landelijke beleid nog geen vruchten heeft afgeworpen is te zien aan de twee zetels die het CDA heeft gehaald, net zoveel als in 2006. Maar het geeft wel aan dat de strijd om de populistische kiezer nu ook de traditioneel rechtse partijen heeft bereikt.

Nederland kent Rotterdam als een evenementenstad. Op dit gebied is het veiligheidsbeleid onlangs sterk aangescherpt, als gevolg van de rellen bij Hoek van Holland, waar de boel aanzienlijk uit de hand is gelopen. Veel evenementen lopen het risico flink beperkt te worden in hun bewegingsvrijheid; dit is een speerpunt in de  campagne van Marco Pastors, lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam. “Waarom moeten de goeden altijd onder de kwaden lijden?” vraagt Nico zich af. Om dit toe te lichten, neemt hij de Waarnemers mee naar de Kuip, epicentrum van de Feyenoord-hooligans, de boosdoeners bij Hoek van Holland. “Hooligans zijn slim en georganiseerd, en daarnaast vormen ze een criminele schaduwmaatschappij, waar we maar weinig weet van hebben”. Hooligans worden voornamelijk geassocieerd met geplande opstootjes en het gewelddadig beslechten van vetes tussen hun voetbalclubs.

Deze illusionaire focus op geweld is de buitenste schil van een harde kern, die wordt beheerst door grootschalige drugshandel. Dit betekent niet dat het hier gaat om simpele jongens, integendeel, de meerderheid van de leden weet precies hoe politiek in elkaar steekt. Ze bewegen zich voornamelijk als een weloverwegend collectief, zoals bij Hoek van Holland, waarbij ze precies op de hoogte zijn van het aantal aanwezige politieagenten. Hoek van Holland zette collectieve geweldpleging in georganiseerde groepen op de politieke agenda in Rotterdam.

De volgende stop is de Essalammoskee, de grootste moskee van Europa. Hier gaan Nico en de Waarnemers in op een tweede, dominant politiek thema: de islamisering van Rotterdam. Volgens Nico is integratie in Rotterdam een succesverhaal, getuige zijn journalistieke escapades in de multiculturele dimensie. Rotterdam telt een hoge culturele en religieuze diversiteit, die soms verkeerd wordt uitgelegd, waarbij het religieuze argument vaak de discussie domineert. Natuurlijk liggen er ook praktische argumenten ten grondslag aan de bouw van de grootste moskee van Europa. De omstredenheid van de moskee kan misschien beter uitgelegd worden aan de hand van praktische pijnpunten, net zoals bij andere grote bouwprojecten. Zo zijn veel buurtbewoners bang dat een vijfdagelijkse grote mensenstroom in hun buurt parkeerproblemen en geluidsoverlast oplevert. Een verschuiving van een religieuze discussie richting uitvoerbare oplossingen, kan ervoor zorgen dat de gemeente kan handelen naar ieders belang.  Naast deze pragmatisch aanpak, pleit Nico voor het definiëren van een Europese islam. Door een synthese tussen het geloof uit het land van herkomst, en de wetten en regels van het gastland, ontstaat er een islam die is toegepast op de plek waar hij belijd wordt. Scheiding van kerk en staat blijft zijns inziens een voorwaarde, als het Europa betreft. Dankzij een liberale invulling van de islam “moeten moskees mogelijk zijn”.

Hemelsbreed liggen Groningen en Maastricht 335 kilometer uit elkaar. En daarmee leggen we vandaag het volledige traject van het Pieterpad af, niet te voet, maar met onze eigen campagnebus. In een zeer informatieve bijeenkomst gaf Depla inzicht in zijn persoonlijke drijfveren en ideeën over lokale politiek. Daarbij vond Depla het opvallend dat lokale politici vaak moeite hebben met het ontwikkelen van een kernboodschap. Sterker nog, Depla stelt dat veel politici uit de lokale politiek vaak zelfs geen centrale boodschap hebben. Een constatering die overeenkomt met de sessie campagnes in de parktijk die aan het begin van het academiejaar door Kay van der Linde en Erik van Bruggen werd gegeven.

Depla gaf zelf het goede voorbeeld met zijn eigen verhaal. In een kernachtige en gestructureerde analyse zette Depla uiteen wat het werk als wethouder nu precies inhoud. De belangrijkste les van Depla is dat het als politicus zeer belangrijk is om mensen daadwerkelijk het gevoel te geven dat je als wethouder luistert naar de argumenten en ideeën van de inwoners. Elk dossier op het gemeentehuis bestaat namelijk niet alleen op papier. De besluiten die je neemt, hebben direct invloed op de bewoners. Mensen buiten het gemeentehuis voelen je besluiten dus écht. Om die reden moet je als politicus dus goed luisteren naar de inwoners van de stad. Op die manier heb je ook een grotere kans dat mensen zich in jouw ideeën kunnen vinden.

Na 8 jaar wethouderschap is Depla recent voorgedragen om burgemeester van Heerlen te worden. Daarmee gaat Depla over een paar maanden, net als de BKB-academie vandaag, de snelweg naar het zuiden nemen om zich daar te gaan vestigen. Een stap die Depla motiveert doordat hij in Heerlen een enorme uitdagingen ziet. In tegenstelling tot Nijmegen gaat het daarbij niet om groei, maar juist om krimp. Heerlen is volgens Depla één van de snelst krimpende gemeentes van Nederland. Daarbij vraagt Depla zich af hoe om te gaan met krimp en anderzijds voorzieningen van hoogstaande kwaliteit te behouden?

Een veelzijdig en bevlogen politicus als Paul Depla kon dan ook niet ontbreken in ons BKB-elftal en met nummer 6 neemt Depla de eerste plek op het middenveld van het BKB-elftal in.

In de NOVA bus Maastricht ontmoeten wij de eloquente strafpleiter mr. Theo Hiddema. Hij deed grote strafzaken die met de in- en uitvoer van hard- en softdrugs te maken hadden. Te denken valt aan cocaïne lijnen van Zuid Amerika naar Nederland en de exploitatie van weedhokken.
Kortom, meester Hiddema is de man waarmee we moeten praten over het drugsbeleid in Maastricht. Of beter, de drugsoverlast in Maastricht. Want hoewel Maastrichtenaars een heel tevreden, ordentelijk volkje zijn met burgerlijke trekjes, kan hij dat niet zeggen van de drugstoerist. ‘Deze deugen van geen kant’. ‘Hoe anders dan in Amsterdam, waar de Britten te dronken zijn om ook maar enig kattenkwaad uit te halen’. ‘Deze drugsliefhebbers van voornamelijk Noord-Afrikaanse afkomst komen vanuit België of Duitsland aangereden in peugeootjes en hebben kwaad in de zin’. Kapotte ramen langs de straatkant of een autoruit aan diggelen, je moet er niet van opkijken. Voor omwonenden erg vervelend en de gemoederen kunnen hoog oplopen. Hoe is dit op te lossen?

Mr. Hiddema ziet het liefst controle bij de landsgrenzen. ‘Voor het Schengen-verdrag stonden enkele brave dienders met getraind oog te speuren naar de klein maar goed gevulde fiat of peugeot’. ‘Kan nu natuurlijk niet meer’. Wat doet de politie nu dan?
‘Vooral veel papierboel’ volgens Hiddema. Er is geen agent in Maastricht die ’s nachts op straat te vinden is. Van de wetsdienaar moeten we het dus niet hebben. Zou het werken om de straffen te verhogen? ‘Nee’, zegt Hiddema. ‘Het is niet bewezen dat zwaardere straffen criminaliteit doet voorkomen’. Gevangenissen strippen van voorzieningen ? (volgens de PVV zijn het net hotels) Beslist niet. ‘Aan de manier waarop een land haar gevangenissen inricht, kan men haar beschaving aflezen’. Mr. Hiddema is wel blij met de komst van Wilders op het politieke toneel. ‘Nederland heeft Wilders nodig om veranderingen door te voeren’. De politieke inborst van mr. Hiddema wordt duidelijk. Hij draait dan ook al jaren mee in de labyrinthen van drugs en criminaliteit. Heeft Hiddema een punt? Kijk vanavond naar NOVA Politiek.