Gedicht over de Nederlandse protestmarsen
Onderstaand gedicht zag ik laatst op een muur staan. Ik dacht, laat ik het overnemen voor de site van BKB.
Ze zijn voor dit of tegen dat
Ze wandelen
In lege mars de Dam op
Ze zijn voor dit of tegen dat
Vragen
‘Was je erbij?
‘k Heb twee uur meegelopen.’
Ze zijn voor dit of tegen dat
Achter ‘t vaandel aan
Borden van protest
Zo
Ontzettend
Aangedaan
Ze zijn voor dit of tegen dat
Hun vlaggen zwart en rood
Met groen en wit een nieuw verhaal
(Op een andere wind
Waait een ander vaan)
Ze lopen met ’t vizier gesloten
Voor dit of tegen dat
Ze lopen met gesloten ogen
Sander, je dacht “laat ik dit gedicht overnemen”. Waarschijnlijk is dat idee toch ontstaan, omdat de inhoud je aanspreekt, je het er tamelijk mee eens bent.
Ik ben het met de inhoud NIET eens. Demonstranten zijn inderdaad voor dit en tegen dat. Voor internationaal recht, en tegen schendingen ervan. Voor respecteren van mensenrechten en tegen het schenden ervan.
Deze tekst is een voorbeeld van taalgebruik dat een sfeer kweekt, zonder te argumenteren.
“Ontzettend aangedaan”: wat is er mis mee als je er niet tegen kunt dat er tegen anderhalf miljoen MENSEN honger, gebrek aan medicijnen en brandstof wordt ingezet als politiek wapen?
Niet de demonstranten hebben “gesloten ogen”: er zijn mensen die met open ogen WEG-kijken.
Beste Fennie,
Fijn om te horen dat het gedicht ‘een sfeer kweekt’.
Je voegt daaraan toe dat het gebeurt zonder argumenteren – maar is dat niet een gedicht eigen? Als je een uitgebreide argumentatie verwacht, kun je beter een betoog lezen.
Waar ik aan twijfel, en waarom ik dit gedicht heb overgenomen, is de kwaadheid in georganiseerde vorm. Collectief idealisme. Dat kan veel goeds opleveren en veel slechts. Wat mij betreft is van dat laatste sprake bij de Nederlandse protestmarsen, waar met nogal discutabele vlaggen werd gezwaaid en nogal vreemde vergelijkingen werden getrokken. In jouw protestmars, Fennie, werd de inval in Gaza ‘genocide’ genoemd en ‘Holocaust’. Wat voor sfeer kweekt dat? Dergelijke uitspraken (helaas allang niet meer af te doen als excessen) lijken mij gevaarlijker dan een gedicht, waarin meer in het algemeen de Nederlandse protestmarsgangers worden neergezet. Dergelijke uitspraken bagatelliseren wat er is gebeurd in Auschwitz, en daarnaast wat er aan de gang is in Darfur. Wat daar gebeurde en nu gebeurt, dát is genocide. Over sfeer kweken gesproken.
Verder: er is niets mis mee als je aangedaan bent. Van mij mag jij aangedaan zijn. Maar waar waren al die oprecht verontwaardigde mensen tijdens ‘Darfur’? Het is zo selectief, Fennie, die verontwaardiging. Er is trouwens niet alleen de willekeur om de straat op te gaan voor ‘Gaza’ en niet voor ‘Darfur’, er is ook nog de willekeur van wél je op het internationale recht beroepen wanneer bij een aanval op militaire doelen burgerdoden vallen, maar zwijgen wanneer Hamas (of welke terroristische groepering dan ook, pardon ‘verzetsbeweging’) zich júíst richt op het maken van burgerdoden. Over die schending van het internationaal recht hoor ik jou en de jouwen niet.
Er is een bekend gedicht van Gerard Reve, getiteld ‘Roeping’, waarnaar dit gedicht lijkt te verwijzen. In Reve’s gedicht wordt ene Zuster Immaculata bezongen, “die al vier en dertig jaar / verlamde oude mensen wast, in bed verschoont, / en eten voert” – en die nooit haar naam vermeld zal zien, terwijl “elke ongewassen aap die met een bord: dat hij / vóór dit, of tegen dat is, het verkeer verspert” dezelfde avond nog zijn “smoel op de tee vee” ziet.
Er zijn idealisten die hun overtuiging individueel belijden, zoals Zuster Immaculata, waarvoor ik veel respect heb. Maar met die zelfingenomen, collectieve verontwaardiging van protestmarsen heb ik niets. Ik vind het gênant.
Beste Sander,
Hartelijk dank dat je reageeert en dat je het gedicht aanvult met een betoog.
Jij noemt een demonstratie “kwaadheid in georganiseerde vorm”. Ik zie het als “in georganiseerde vorm uiting geven aan kwaadheid, verdriet, frustratie…” De kwaadheid hoeft echt niet opgeroepen te worden, die is er. Jij twijfelt daaraan. Waarop baseer je dat?
De INHOUD van de meeste demo’s:
Een oproep aan beide partijen om het geweld te stoppen. Een oproep aan de Nederlandse regering om niet het grote, machtige leger van Israel te helpen bewapenen en politiek te steunen; een oproep om te stoppen met de uithongering van de Gazanen.
Het is gewoon niet waar als je zegt dat “ik en de mijnen” ons niet uitspreken tegen de raketten van Hamas, die ook burgers kunnen raken. Wel is het zo dat het internationaal recht een bezet en belegerd volk het recht geeft zich te verdedigen. Heb jij enig idee hoe Palestijnen dat recht gerealiseerd moeten krijgen?
Overigens ben ik tegen militaire escalatie, ik vind dat Israel het aanbod van de PLO eerder en Hamas recent om vredesbesprekingen aan te gaan op basis van de grenzen van voor ’67 moet honoreren. DAT levert veiligheid op voor Israeli.
Het is ook niet waar dat “Holocaust-geroep” allang geen exces meer is en als het ware een integraal onderdeel uitmaakt van elke demonstratie die opkomt voor recht voor Palestijnen.
Wat betreft “genocide”: ik gebruik zelf niet graag zo’n groot woord. Maar er zijn gekwalificeerde juristen (o.a. Heikelien Verrijn Stuart) die vinden dat deze beschrijving van toepassing is. Ik krijg de indruk dat jij een getalscriterium hanteert, maar dat is niet aan de orde, geen juridisch argument.
Wat je precies bedoelt met selectieve verontwaardiging begrijp ik niet. Wat bedoel je daarmee? Zelfs zuster Immaculata verzorgt sommige mensen en anderen niet.
Er is nog iets vreemds in jouw tekst.
Ik vind je gedicht op een website van BKB, rondom een reis naar Israel i.v.m de verkiezingen. Dat zal gaan over politieke partijen en idealen die ze nastreven, in partijpolitiek verband. Eerst zeg je dat georganiseerd idealisme iets goeds op kan leveren en iets slechts. Later pleit je ervoor dat idealisten hun overtuiging individueel moeten belijden, zich niet organiseren. Moet ik de politiek aan jou overlaten en zelf bejaarden gaan wassen?
Ik denk dat respect voor alledaagde solidariteit iets is wat jij en ik delen en ik denk ook dat het niks te maken heeft met Israel-Palestina.
In alle discussies over Israel-Gaza van de laatste maand zijn Congo en Darfur veelvuldig voorgekomen. Ik ben benieuwd hoe jij denkt dat we een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van de problemen daar. Als iedereen die erover begon, er ook iets mee deed, hadden we nu een grote en mooie solidariteitsbeweging met Congo en Darfur. Stuur me een (pers)-bericht als er activiteiten ontwikkeld worden.
Ik denk dat we “gewoon” een politiek meningsverschil hebben over Israel-Palestina.
Ik vind het interessanter het daarover te hebben, dan over het “wegzetten” van demonstranten als een blinde kudde, meewaaiend met de wind.
Ik wens je een goeie reis!
Fennie
Jeetje Sander, mogen mensen zich niet druk maken om het feit dat de Israëlische overheid burgers doodt omdat de Sudanese overheid er meer doodt?
jaaa! elkaar bestoken met morele superioriteit, bedekt met een dun laagje constructieve houding. feest!
ben benieuwd of fennie ook vindt dat israël zich mag verdedigen tegen de hamasraketten.
en of sander niet stilletjes vindt dat de israeli’s wel erg veel burgerslachtoffers hebben gemaakt.
David, even proberen of het nog werkt, want er staat een blauw tekstje “sluit reacties” en ik weet niet wat dat betekent.
Als de discussie niet gesloten is, geef ik je graag een antwoord..
Goed aangekomen?
Dag David,
Ik vind het jammer dat je waarneemt dat Sander en ik elkaar bestoken met “morele superioriteit”. Mijn punt is simpel dat demonstranten een serieus te nemen inhoudelijk standpunt innemen.
Daarna stel je Sander en mij een vraag. Ik heb de indruk dat je die vragen zo formuleert om aan te geven dat onze ideeen misschien dichter bij elkaar liggen, dan het lijkt.
Je vraag aan mij: “Mag Israel zich verdedigen tegen Hamas-raketten” vind ik – het spijt me – niet de goeie vraag. De goeie vraag is, in mijn visie, “waarom heeft Israel zich niet aan het bestand gehouden, dat er voor zorgde dat er geen raketten meer werden afgevuurd?” Ook de Israelische woordvoerder heeft – inmiddels – bevestigd dat er in juli, aug., sept. en okt. nauwelijks raketten werden afgevuurd, en dat die niet van Hamas afkomstig waren. O.a. dagblad Trouw heeft hierover bericht. Israel hield zich vanaf dag 1 niet aan het bestand: een belangrijk onderdeel ervan was verlichting van de blokkade, maar de blokkade werd verder aangesnoerd. Op 4 nov. (verkiezing Obama) heeft Israel ook militair het bestand geschonden.
Benieuwd naar het antwoord van Sander op de vraag die jij aan hem stelt. Maar misschien hebben jullie nu andere dingen aan jullie hoofd…
Ik heb nog wel een algemene vraag. Het mag duidelijk zijn dat ik een oplossing niet zoek in de richting van nog verdere militaire escalatie. Maar Palestijnen hebben volgens internationaal recht het recht zich militair tegen bezetting te verzetten. We zijn het er over eens dat dit zich niet tegen burgers mag richten. De vraag rijst dan wel: “op welke manier kunnen de Palestijnen hun recht op verzet tegen bezetting realiseren”?
Ik wens jullie een goeie tijd.