Vaak wordt met opgeheven beschuldigende vinger gewezen naar het Westen als het gaat om het beperken van de uitstoot van broeikasgassen. ‘Wij’ zouden een historische verantwoordelijkheid hebben, en dus ook de zwaarste lasten moeten dragen. Maar klopt dit wel? Levert onze geschiedenis met C02 ons niet juist rechten op? Luc Bovens, flamboyante baas van de faculteit filosofie van de London School of Economics, heeft de argumenten hiervoor onderzocht. Deze week geeft hij tekst en uitleg in Utrecht. In sneltreinvaart…

Once upon a time

Voor de industrialisatie gebruikten wij de gedeelde capaciteit van de atmosfeer nauwelijks. Deze gemeenschappelijke poel kan gebruikt worden om CO2 te absorberen. Sommigen gingen hiervan gebruik maken door industrie op te zetten. Voorwaarde om dit te doen: zij worden hier beter van, en niemand wordt er slechter van (niemand had last van het eerste wolkje stoom uit de stoomtrein).  Geen enkele industrie stootte meer uit dan wat redelijkerwijs gebruikt kon worden. Sommigen bouwden een fabriek, anderen waren arbeider of deden iets anders.  Na een tijdje werd het duidelijk dat men last (=klimaatverandering) zou krijgen bij nog meer uitstoot. Dit betekent dat mensen er slechter vanaf zijn met meer uitstoot. De maximum capaciteit kan niet uitgebreid worden.

Het uitstootrecht van het Westen

Dit hele proces zorgt voor (historische) rechten voor degenen die al gebruik maken van de capaciteiten van de atmosfeer. Er is een gemeenschappelijke poel aan capaciteit. Degenen die hier geen gebruik van hebben gemaakt, hebben hier jammer genoeg geen rechten op. Aangezien de capaciteit op is, kunnen verdere uitstootrechten alleen geruild of geërfd worden. Dit leidt weliswaar tot ongelijke rechten, maar niet tot onrechtvaardige rechten.

Locke

Bovenstaande theorie is overigens geheel analoog aan de beroemde argumenten van John Locke m.b.t. het eigendomsrecht van land in zijn Second Treatise of Civil Government. Als we bovenstaande lijn volgen, komen we onvermijdelijk dat juist opkomende landen zonder deze historische rechten zich moeten aanpassen. Oftewel: China, India en Brazilië, het is nu echt tijd om jullie verantwoordelijkheid te nemen. Bovens noemt bovenstaande argumentatie zijn ‘mad libertarian’ positie. Desalniettemin is het nu en dan noodzakelijk buiten de platgetreden en verveelde paden te treden.  Dat leidt immers tot nieuwe inzichten. Die zijn broodnodig, aangezien het kwik vrolijk verder stijgt.

Foto via Flickr – Mike D. Green