Dit weekend vond de één-na-laatste sessie van de BKB Academie plaats. Het thema: Stad en Samenleving…

Al snel werd duidelijk dat een nieuwe stad ontwikkelen meer is dan het simpelweg bouwen van huizen. Uit de verhalen van Van Castreren over Lelystad kwam duidelijk naar voren dat het erg lastig is om ‘een geest’ in een nieuwe stad te krijgen. Ik vond het opmerkelijk dat Duivesteijn de oplossing ziet in particulier opdrachtgeverschap: mensen de mogelijkheid bieden om hun eigen huis te bouwen (zoals Ik bouw mijn huis in Almere). In Brabant is dit doodgewoon, maar boven de rivieren komt het tot mijn grote verbazing nauwelijks voor! De achterliggende gedachte van Duivesteijn is dat een woning die door een particulier gemaakt is, interessanter is dan een woning van een projectontwikkelaar. Dat klinkt aannemelijk.

Lennart bracht het gesprek spontaan op Brandevoort, de veelbesproken Vinex-wijk in mijn eigen Helmond waar de meeste woningen in 18^e- en 19^e-eeuwse stijl worden gebouwd. Het was bijzonder om mensen van buiten Helmond opeens over Brandevoort te horen spreken. Brandevoort werd neergezet als een succesverhaal, wat ik grotendeels kon onderschrijven.

Zaterdagochtend bekeken we stadsontwikkeling in de praktijk tijdens een oud-Hollandse fietstocht door IJburg. Dit is een woonwijk in aanbouw in het oosten van Amsterdam, gebouwd op kunstmatige eilanden. Onder leiding van Linda Vosjan (journaliste van BNR Nieuwsradio en auteur van een boek over Ijburg), toerden we over het schiereiland. Het was zeker de moeite waard. Door de vrije hand die de bewoners krijgen van de vaak gehate welstandscommissie zijn sommigen huizen een ware attractie. IJburg is daarmee een toeristentrekker in wording. Naast de bijzondere huizen wordt er ook veel sociale huur gebouwd, wat de wijk een bijzondere samenstelling geeft. Hoe pakt dat in de praktijk uit?

Om daar achter te komen gingen we in tweetallen de straat op om de bewoners van IJburg naar hun ervaringen te vragen. Onze bevindingen legden we vervolgens voor aan Fatima Elatik (stadsdeelvoorzitter in Zeeburg, waar IJburg onderdeel van uitmaakt). Elatik wordt in de media vaak geroemd en na vanmiddag begrijp ik waarom. Ze heeft een vlotte babbel waarmee ze in normaal taalgebruik eerlijk en open uitlegt tegen welke problemen ze aanloopt. Dat zijn er nogal wat. Zo kent IJburg bijvoorbeeld een voetbalvereniging zonder voetbalvelden, een hockeyclub zonder hockeyvelden en een basketballploeg zonder basketballvelden. Terwijl Elatik hier niet verantwoordelijk voor is, is ze wel degene die het mag uitleggen aan de initiatiefnemers. En dat doet ze ook graag. Haar belangrijkste credo: ben eerlijk. Mensen kunnen veel hebben – ook wanneer niet alles naar wens verloopt – zolang ze maar de waarheid te horen krijgen. Het klinkt als een understatement, maar het vormde een mooie afsluiter van een boeiend weekend.

Na inmiddels alweer bijna twee uur in de trein richting het Zuiden gezeten te hebben, werd mijn aandacht in de stoptrein van Eindhoven naar Helmond getrokken door een groepje Japanse toeristen (te herkennen aan een informatieboekje over Kinderdijk).

Ze stapten uit in Brandevoort.

Toeristen in Helmond, ik moet er nog steeds aan wennen.

Paul

-> Deze blog is ook verschenen op de website van Paul Smeulders.