“Een brandmelder. Die installeer je thuis uit voorzorg voor als er brand uitbreekt”. En zo koop je ook een pistool, om jezelf te beschermen tegen geweld van buitenaf”. Met die metafoor opende directeur Glen Caroline van de National Rifle Association (NRA) de meeting met de BKB Academie in Fairfax, Washington. De NRA is met haar oprichting in 1871 en nu ruim vier miljoen leden een van de grootste en machtigste belangenorganisaties van Amerika. Uiteindelijk met maar een doel: het beschermen van de Second Amendment of the United States Bill of Rights. Oftewel: de NRA is de grootste voorvechter van de vrijheid om wapens te hebben en te gebruiken. En met succes, wapenbezit wordt in een groot aantal staten gezien als een fundamenteel recht. Wat zou er in Nederland gebeuren als de NRA in ons kikkerlandje haar lobby inzet? En is verruiming van de wapenwet een optie?

Wapens en Amerika. Een dergelijk sterke combinatie is in Nederland moeilijk voor te stellen. Een combinatie die al voor het eerst in de Amerikaanse wet werd vastgelegd ten tijde van de Founding Fathers. Toen vooral met de reden burgers de mogelijkheid te bieden zichzelf te verdedigen tegen eventueel gevaar van de staat. Inmiddels veel meer vanuit het oogpunt van de fundamentele vrijheid op zelfbescherming. En met prominente (ex-)leden als Roosevelt, Eisenhower, Kennedy, Nixon, Regan en Bush heeft de NRA een stevig fundament gelegd voor een succesvolle lobby. Om in te schatten of Nederland te paaien valt voor een verruiming van het recht op wapenbezit (nu alleen onder strenge voorwaarden en lidmaatschap van een schietclub), even de belangrijkste argumenten van de NRA op een rij.

1. Om mensen te beschermen tegen ongelimiteerde macht, van bijvoorbeeld de overheid, organisaties of personen, hebben mensen rechten. Het recht op zelfverdediging is een van de noodzakelijke garanties voor de vrijheid van een individu. Wapens zijn dan ook niet gerelateerd aan criminaliteit, maar aan vrijheid. Het hebben van een wapen is een van de middelen om jezelf te verdedigen tegen geweld.

2. Cijfers en onderzoek wijzen uit dat het beperken van wapenbezit niet leidt tot minder criminaliteit, zelfmoord of ongelukken. Na het afgelopen jaren verruimen van de mogelijkheid van wapenbezit is het aantal gewelddadige misdrijven in de V.S. gedaald tot het laagste in de afgelopen 37 jaar. Meer dan een miljoen keer per jaar wordt een wapen ingezet als zelfverdediging, in 99% van de gevallen werkt dit geweldsbeperkend.

3. Wapenbezit heeft een preventieve werking op criminaliteit. Het verhoogt het persoonlijk gevoel van veiligheid en schrikt mensen af gewelddadig te zijn.

Ongetwijfeld kan een soortgelijke organisatie als NRA ook in Nederland op aanhang rekenen. Maar een even sterke drang naar het bezit van een wapen zal niet snel te vinden zijn. Door Nederlanders wordt in de eerste plaats wapenbezit ook niet gezien als een fundamenteel recht. Er is ook geen sterke traditie die dit mogelijk maakt. Hooguit is het een hobby. Een discussie over het verruimen van wapenbezit zal dan ook eerder angst voor een wapenwedloop onder burgers brengen. Hoewel er ontevredenheid is over de politie en veiligheid op straat, is het spelen van eigen rechter nog steeds not done. En tot slot is het nog maar de vraag of de situatie zou verbeteren, Nederland is een relatief veilig land. En een eventuele preventieve werking kan beter gezocht worden in het uitbreiden van het politieapparaat en haar bevoegdheden. Kunnen we dan niks met de NRA?

Het is een interessant idee om te kijken of je de discussie over verruiming van wapenbezit kan starten vanuit een ander licht. Bijvoorbeeld vanuit het oogpunt waar de goede zaak op het spel staat. De roep om harder optreden van de politie past hierin. Zo kan je kijken naar bijvoorbeeld geweld jegens hulpverleners. Mensen die hun werk zo goed mogelijk willen doen en ook naar eigen inzicht moeten kunnen handelen. Dit wordt in toenemende mate belemmerd door geweld van omstanders die daar een stokje voor steken. In een aantal treinen loopt al standaard een beveiliger rond. Ook onder ambulance broeders neemt aggressieve bejegening toe. Als er dan een mogelijkheid zou zijn om het te hebben over verruiming van wapenbezit in Nederland, dan zou die zich moeten richten op het beter beschermen van hen die we het hardste nodig hebben: dienstverleners in de publieke ruimte. Maar ook dan nog blijft het de vraag: is er ruimte voor en behoefte aan het verruimen van de mogelijkheid om een wapen te hebben hebben en te gebruiken? Of mogen wij gewoon heel blij zijn dat we geen wapen nodig hebben om een fundamentele vrijheid te voelen? Ik denk het laatste.

Foto via Flickr – 74924323@N00.