“Nee maar hij begon als eerste!”
Op zoek naar informatie over de Tweede Intifada bader je in een zee van propaganda van de twee strijdende kampen. Van elke gebeurtenis bestaat een Israëlische versie en een Palestijnse versie. Ook als het om de aanleiding van de Tweede Intifada gaat wijzen de kemphanen naar elkaar: “Nee maar hij begon als eerste!”
De Tweede Intifada is de tweede Palestijnse opstand, een periode van intensief Palestijns-Israëlische geweld, die eind september 2000 begon en nooit officieel is geëindigd. Omdat het geweld afzwakte begin 2005, wordt dit veelal gezien als het einde van de Tweede Intifada.
De Palestijnen wijzen naar het bezoek van Sharon aan de Tempelberg als de provocatie die leidde tot het begin van de Tweede Intifada. De Tempelberg is onder Israëlisch gezag en is de meest heilige plek in het Jodendom; het is de plek waar volgens de Joodse geschriften de wereld uitgroeide tot haar huidige vorm en waar God de stof verzamelde die hij gebruikte voor het maken van de eerste mens, Adam. Nadat op deze plek in 70 na Christus de Romeinen de Tweede Tempel vernietigden, verschoof het centrum van Joodse verering van de Tempel naar de Rabbijnse autoriteit en verspreidden de Joden zich over de wereld (de Diaspora). Op precies dezelfde plek bouwden Moslims in de zevende eeuw de al-Aqsamoskee; deze wordt gezien als de twee na heiligste plek in de Islam.
Op 28 september 2000 bezoekt oppositieleider Ariel Sharon de Tempelberg. Hij gaat hierbij niet de al-Aqsamoskee binnen. Het bezoek is een politiek statement van Sharon om duidelijk te maken dat bij een Likud-overheid de Tempelberg onder Israëlisch gezag zal blijven en om te benadrukken dat Israëli’s het recht hebben om deze plek te bezoeken. Sharon heeft de huidige regering er eerder al van beschuldigd dat zij de Tempelberg willen opgeven; iets wat bijzonder gevoelig ligt bij Israëli’s. Sharons acties lijken berust op eigen politiek gewin omdat tijdens de mislukte vredesonderhandelingen in de zomer juist expliciet was gegarandeerd dat Joden de Tempelberg konden blijven bezoeken.
Volgens de Palestijnen breken de eerste rellen uit na het bezoek van Sharon. De Israëlische politie en veiligheidsdiensten doden tijdens de eerste vijf dagen van de rellen 47 Palestijnen en verwonden er nog eens 1885. In dezelfde tijd worden er 5 Israëli’s gedood door Palestijnen. Een van de Palestijnse slachtoffers is de 12-jarige Mohammed Durrah. Hij wordt gedood tijdens een vuurgevecht tussen Israëlische militairen en Palestijnen in de Gazastrook, wat wordt vastgelegd door een cameraman. Het Israëlische leger biedt aanvankelijk zijn excuses aan, maar betwijfelt later of het de strijdkrachten waren die de jongen doodden. Dit bekvechten over wie wat heeft gedaan symboliseert het conflict tot op de dag van vandaag.
Volgens de Israëli’s was Sharons bezoek niet de aanleiding voor de rellen. In de zomer van 2000 mislukken de vredesbesprekingen in Camp David en begint—volgens Israël—Yasser Arafat gelijk met het voorbereiden om de gewapende strijd te hervatten. Het bezoek van Sharon zou dus enkel als excuus zijn gebruikt voor een golf van geweld die al lang stond gepland. Zo zou de Palestijnse minister van Communicatie later in 2001 hebben gezegd dat “wie denkt dat deze oorlog begon als een gevolg van Sharons verachtelijke bezoek het fout heeft; het was gepland sinds de terugkeer van Arafat uit Camp David waar hij opstond tegen Clinton en de Amerikaanse voorwaarden verwierp.” Op 27 september, de dag vóór Sharons bezoek, wordt een Israëlische militair dodelijk verwond in de Gazastrook door de explosie van een bom langs de weg. De Israëli’s beschouwen dit als het begin van de Tweede Intifada.
