Hoe werkt het brein van een cartoonist?

De verbanden uit een cartoon worden gelegd in het hoofd van de kijker. Oppenheimer zelf begint voor hij een tekening maakt meestal met een whisky op het terras om zijn geest even te verruimen. Brainstormen, uitzendingen terugkijken, nieuws lezen, inspiratie opdoen. Het lijkt misschien alsof hij dan niet daadwerkelijk aan het werk is, maar de radartjes draaien natuurlijk wel.

Oppenheimer licht toe dat een goede politieke (spot)prent schuurt en wrijving geeft. De ongemakkelijke lach. Door twee nieuwsberichten in een cartoon te combineren plaats je een bericht in een andere context. Hierdoor wordt een bepaalde visie of een politiek standpunt gerelativeerd of juist benadrukt. Denk bijvoorbeeld aan een cartoon over zij die een eeuwigheid op basisbehoeften moeten wachten in de Hoorn van Afrika versus de Westerlingen die massaal in de rij staan voor de nieuwe iPhone 4. Kan het contrast nog groter?

Oppenheimer heeft een vluchtige energie en schakelt snel. Hij voorziet iedere gedachtesprong van de nodige humor. Hij is extravert, grappig maar ook snel afgeleid. Niet in de laatste plaats door de aanwezigheid van vrouwelijk schoon. Van humor moeten vrouwen het dan ook niet hebben, aldus Oppenheimer.

Goede vraag is hoe Oppenheimer aan werk komt, en misschien wel belangrijker nog, hoe hij zijn werk behoudt? Heeft hij nooit een Writer`s block? Oppenheimer laat zich kennen als iemand die relaxed met een goed glas zijn gedachten eens laat glijden over het nieuws van de dag, echter, op een vrijdag tekent hij wel vijf cartoons. Tijdens de workshop cartoons tekenen was duidelijk te merken dat het ogenschijnlijke gemak waarmee Oppenheimer zijn werk schetst in de praktijk behoorlijk tegen valt wanneer we worden gevraagd zelf een goede en grappige cartoon te maken. Daarnaast is de concurrentie moordend en zeker zijn generatiegenoten zijn vilein in het binnenhalen van opdrachten. Een kleine elleboog her en der is menigeen dan ook niet vreemd.

Maar ziet hij zichzelf dit nog dertig jaar doen? Voor diegene die goed oplet, is het niet moeilijk om Oppenheimers cartoons politiek in te kleuren. Rijst dan ook de vraag of hij zelf niet de ambitie heeft om politiek actief te worden of blijft hij tot zijn zeventigste achter de tekentafel zitten? De mildere variant van zijn beroepsgenoten spreekt hem qua karakter wel aan.

Zijn cynisme over de politiek en de waan van de dag weerhoudt hem ervan om politiek actief te worden. Hij is bang dat hij al teveel teleurgesteld is in de politieke dynamiek om een goede bijdrage te kunnen leveren. Volgens mij is dat ook helemaal niet nodig. Oppenheimer brengt met de kracht van één enkel beeld een onderwerp op een verfrissende manier onder de aandacht van een erg groot publiek.

Foto: Patrick Bek.