Na een korte pauze zijn we er deze week weer meer een nieuwe post in de Primaries reeks. Inmiddels weten we het nodige rondom de ‘wetten’ van het proces en nu is zaak om naar een aantal van de ‘wetmatigheden’ te kijken. Deze week kijken we in een wat korter dan normale post naar een sleutelbegrip in de stembepaling: Electability.

Inhoud?

Over ongeveer twee weken gaan de eerste Republikeinen, in Iowa, naar het caucuslokaal om de kandidaat van hun voorkeur te steunen. Maar hoe bepalen caucusgoers en primarykiezers eigenlijk welke kandidaat dat dan wel moet zijn? Waar letten ze op? Wie de televisiedebatten een beetje volgt krijgt de indruk dat het vooral om de inhoud en een beetje om het karakter gaat. Deels is dat ook waar, maar er speelt nog iets anders mee en dat is electability.

Winkans

Electability betekent, letterlijk en figuurlijk, de ‘verkiesbaarheid’ van een kandidaat. Of een kandidaat ‘electable’ is hangt af van de vraag of hij straks in november bij de ‘grote’ verkiezing in staat zal zijn om genoeg onafhankelijke kiezers voor zich te winnen. Want zo werkt het: de kandidaat die de helft plus één van de stemmen krijgt, wint. In de VS is er geen absolute meerderheid voor ofwel de Democraten ofwel de Republikeinen, maar grofweg zo’n 45 procent van beiden. De tien procent die overblijft zit in het midden en wie daar de meerderheid van weet te winnen, wint de verkiezing. Onderstaand plaatje maakt dit wellicht beter duidelijk.

Hier wordt meteen duidelijk dat een kandidaat dus niet te extreem kan zijn. Immers, een heel erg progressieve kandidaat of een rechtse houwdegen is niet aantrekkelijk genoeg voor de mensen in het midden. Met andere woorden: een extreme kandidaat is niet ‘electable’.

Afvallers

Betekent dit dan dat Republikeinse caucusgoers en primarykiezers alleen op electability letten? Nee, want dat zou ze nog niet direct een beslissing opleveren. Er zit immers meer dan één verkiesbare kandidaat in het stel. Wat er wél gebeurt, is dat de electability afweging een soort schifting veroorzaakt: kiezers beoordelen welke van de kandidaten ‘electable’ zijn en kiezen dan van die kandidaten degene die ze het meeste aanspreekt. Hierdoor is iemand als Santorum bijvoorbeeld eigenlijk al afgevallen, hoewel hij formeel nog in de race zit. Hij is gewoon té conservatief en hoewel sommige Republikeinen dat allemaal erg prettig vinden, realiseren ze zich dat het geen zin zou hebben om hem te nomineren. Hij kan straks toch niet winnen.

True Conservative of True Winner?

Desalniettemin spreken de Republikeinse kandidaten op het moment heel veel over wie van hen nu de ‘true conservative’ is, oftewel de meest conservatieve van het stel. Voor een goede uitslag in het eveneens erg conservatieve Iowa is dat inderdaad van belang, maar in de meer gematigde staten die daarna komen is dat veel minder het geval. De vraag moet dus snel gaan veranderen van wie de meest conservatieve kandidaten is naar wie de beste kans heeft om straks in november Obama te verslaan.

Eerder in deze serie:

Primaries #6 The Calendar
Primaries #5 Caucuses
Primaries #4 Primary Elections en de Toewijzing van ‘Delegates’
Primaries #3 The Party Convention
Primaries #2 Van Bal der Elite tot Feest van de Democratie
Primaries #1 Een introductie