De afgelopen weken hebben we al veel over het proces van de presidentiële voorverkiezingen geleerd. We keken naar de geschiedenis, de formele en informele regels en naar ontastbare, maar zeer belangrijke begrippen als ‘momentum’ en ‘electability’. Deze week kijken we naar het stuk van de nominatiestrijd dat misschien wel het meest zichtbaar is: de debatten.

Een korte geschiedenis

Televisiedebatten zijn tegenwoordig een niet weg te denken onderdeel van verkiezingscampagnes, in welke westerse democratie ook. Uiteraard is dat niet altijd zo geweest. Vaak wordt naar het legendarisch debat tussen Kennedy en Nixon uit 1960 gewezen als het eerste televisiedebat ooit. Dat is niet helemaal waar. Vier jaar eerder, in 1956, organiseerde nieuwszender ABC een live debat tussen de twee kandidaten voor de Democratische nominatie Adlai Stevenson en Estes Kefauver. Acht jaar dáárvoor, in 1948, was er ook al een Republikeins debat dat live werd uitgezonden op de radio.

Mediacircus

Maar goed, sinds 1960 is het live debat dus een vast onderdeel van zowel de nominatiestrijd als de general election. Ze zijn geleidelijk aan ook steeds belangrijker geworden –en het worden er per cyclus steeds meer. Dit komt vooral doordat de debatten bij uitstek telegenieke evenementen zijn. Ze worden in de meeste gevallen georganiseerd door één of meerdere van de grote nieuwszenders, die zorgen voor sprankelende decors en de juiste stellingen en vragen om de kandidaten elkaar in de haren te doen vliegen. Dit recept staat garant voor dagenlange voorbeschouwingen, uitgebreide live uitzendingen met analyses door ‘experts’ vooraf, tijdens en achteraf. En uiteindelijk komen de meest interessante soundbites ook nog dagenlang voorbij in de nieuwsuitzendingen, discussieprogramma’s en uiteraard op YouTube. Uitglijders vinden hun weg vaak opmerkelijk snel naar attack ads van de concurrenten. Al met al is elk debat, en dat zijn er tegenwoordig per nominatiestrijd vijftien of meer, goed voor dagenlang nieuws. Dat maakt ze voor de kandidaten uitzonderlijk belangrijk.

Van een mug een olifant maken

Eén eigenschap van primary debatten dat maar zelden in analyses wordt benoemd is dat ze eigenlijk erg merkwaardige aangelegenheden zijn. Daar staan tussen de twee en acht mannen en vrouwen van één partij die soms zeer felle debatten voeren. Over de inhoud. Over hun standpunten. En ze doen vaak alsof er zeeën van licht zit tussen hun eigen standpunten en die van hun concurrenten. Niets is echter minder waar. Zeker, binnen de Amerikaanse partijen is er meer ruimte voor verschillende standpunten dan binnen de Nederlandse partijen, maar dan nog gaan de verschillen eigenlijk vooral over details en uitvoeringsvraagstukken. Dat geldt helemaal voor de grotere kandidaten die zich qua standpunten meestal zorgvuldig in het midden van hun partij positioneren. Van de inhoudelijke mug wordt dus in de primary debatten meestal een olifant gemaakt. Daardoor wordt de échte olifant in de kamer helaas bijna altijd over het hoofd gezien. Die olifant heet electability. Het is hét ding waar het de stille meerderheid van de primary kiezers om te doen is en in de debatten wordt het meestal zorgvuldig genegeerd. Dat maakt primary debatten tot erg interessante, maar toch vooral erg merkwaardige aangelegenheden.

Eerder in deze serie:

Primaries #7 Electability
Primaries #6 The Calendar
Primaries #5 Caucuses
Primaries #4 Primary Elections en de Toewijzing van ‘Delegates’
Primaries #3 The Party Convention
Primaries #2 Van Bal der Elite tot Feest van de Democratie
Primaries #1 Een introductie