Na een week rennen en vliegen in de Verenigde Staten van Amerika is de BKB Academie weer geland op nuchtere Nederlandse bodem. Het was een week van uitersten. We spraken met taxichauffeurs maar ook met een oud burgemeester, we hingen rond in schimmige hotellobby’s en vergaapten ons vervolgens aan het uitzicht in fancy boardrooms,  we aten veel dingen met gesmolten kaas en bacon en genoten van schaarse salade. Welke les moeten we, terug in het platte Holland, leren uit de pieken en dalen van onze week in The States?

Polarisatie

Met verschillende sprekers hadden we het over het schisma tussen de Democraten en de Republikeinen. Volgens bijvoorbeeld Frank Luntz houdt de polarisatie tussen deze twee partijen de United States in zijn greep. Ook tijdens gesprekken met Republikeinse aanhangers bleek dit het geval te zijn: er werd niet vóór een Republikein gestemd maar tegen een democraat. Maar ook op andere aspecten binnen de Amerikaanse samenleving was op een bepaalde manier polarisatie waar te nemen, namelijk die tussen de ‘gewone man’ en de intellectuele elite.

De kloof

Tijdens een Town Hall Meeting wordt de opmerking van een jongen dat hij twee baantjes heeft en nog steeds niet zonder voedselbonnen kan door Newt Gingrich weggewuifd met een algemeen verhaal  over economie en deregulatie. Dean Baker van het Centre for Economic and Policy Research geeft een goed onderbouwde en doordachte analyse over de economische crisis en hoe deze op te lossen, maar een dag eerder zat ik naast een Afro-Amerikaanse taxichauffeur uit Harlem die in zijn buurt steeds meer werkeloosheid en zelfs honger onder de mensen ziet. Zijn oplossing voor de crisis: ‘Print some more goddamn money already!’ En zo laveren we ons tussen topfloors van de hoogste skyscrapers, vanwaar de mensen op straat niets meer lijken dan identieke bewegende stipjes, en de trottoirs van New York, waar men zich haastig van de een naar de andere plek begeeft, maar zonder ooit omhoog te kijken, want dat doen echt New Yorkers niet.

De New York Times lezer vs. Joe the Plumber

Ian Buruma heeft het over de angst voor de ‘outsider’. Angst voor het onbekende, voor de ander. Vroeger had de VS de communistische Sovjet Unie om zich tegen af te zetten, en daarna China. Maar die focus is verschoven naar het eigen land. ‘De gewone Amerikaan voelt zich verraden door elitair Washington.’ En dat niet alleen: de wrijving vindt nu plaats tussen de hoog opgeleide New York Times lezer en de ‘gewone man van de straat’. Zou het inderdaad zo zijn dat de machtige journalisten, lobbyisten en pollsters met hun hoofd in de wolken(krabbers) iets te letterlijk het contact met de begane grond hebben verloren? En dat Joe the Plumber stug en verbolgen naar zijn eigen tenen blijft kijken? En waar op deze lijn staat dat rare groepje buitenlanders die zich zelf graag als een wereldwijs en idealistisch klasje ziet maar vaak genoeg als naïef en elitair wordt bestempeld?

Scherven

Het is de kleine symboliek van de dagelijks gang van zaken die grotere maatschappelijke kwesties plots schrijnend kan blootleggen. In Washington geniet de BKB Academie van een  zeldzaam voortreffelijke lunch en terwijl we aandachtig luisteren naar Mark Magana van de Hispanic Strategy Group laten we de wijnglazen met Californische Chardonnay nog maar eens bijschenken. Plots klinkt er gerinkel van gebroken glas, maar niemand kijkt op of om, de serieuze beschouwing van Magana over de nijpende positie van Latino’s in de samenleving is interessanter. En dus ziet niemand de verlegen, haast onzichtbare Latina, die gedwee naast ons neerknielt om onze gebroken scherven op te vegen.

Foto via Flickr  – compscigrad