“Think in terms of X and Y, X for Israel and Y for Palestina. Think like your opponent, think the opposite, only when you are able to do so, one can interpret the situation beyond its own political spectrum.”
Woensdagavond 11 februari. De adviseur van Peres, Ruti Lande, raakt me met deze woorden.

X staat voor Israël.
Y voor Palestina.
X en Y. Samen leven lukt ze niet.

We spreken deze week met veel mensen, waaronder diverse Israelische journalisten. Opvallend vind ik de eerste vraag die zij zichzelf stellen; wat vind ik van een nieuwswaardige situatie? Objectiviteit heeft hier een geheel andere betekenis. We spreken ook Israelische academici, een van hen heeft 26 boeken op zijn naam staan. Het laatste werk draagt de titel The Clash of Civilisations, in Europa welteverstaan. Als aspirant socioloog kon ik niets anders dan mijn ongenoegen verbijten. Elke vraag die ik richting deze professor probeer te formuleren is te aanvallend. Waarom? Deze professor kan zijn persoonlijke X en Y niet loskoppelen van zijn onderzoeksonderwerp: Islamisering van Europa. Zonder gegronde statistische fundering trekt deze heer conclusies over een continent waar hij zelf al jaren niet meer woonachtig is. Een clash? Welke clash?

Ik besef me na afloop van deze sessie dat er weinig mogelijkheid is om diep doordrongen waarden van een ander te veranderen. Iemand een spiegel voorhouden is in een zitting van een uur haast onmogelijk.

Tijdens de rest van de trip probeer ik te bevatten wat mijn eigen X en Y zijn. Ik merk op; in dit conflict kan ik dat enigzins, omdat ik als een toeschouwer aan de zijlijn mag meekijken wat voor uiteenlopende perspectieven er in een week aan ons worden voorgesteld.

We spreken deze week bijvoorbeeld ook een aantal mensen die zich juist niet met politiek willen bemoeien, maar hun leven liever vorm geven zonder het conflict dat telkens op de deur klopt. De Israelische dame en de Palestijnse heer van Parents Circle maken indruk op ons. Het is een mooi gezicht, X en Y naast elkaar, op het moment dat de twee elkaar vluchtig knuffelen kijken wij met een glimlach toe.

Bekend zijn of raken met jouw X en Y is ontzettend moeilijk. Maar wel een mogelijke weg naar een oplossing. In de woorden van mevrouw Lande, waar ik achteraf contact mee heb onderhouden; “It certainly requires much attention and interest, patience and curiosity rather than quick judgement and all this- for the purpose of please God, forwarding peace.”